عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

409

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

زياد و غالبا مردمان خارجى كه به اين نقطه مىآيند به امراض مرطوبى گرفتار [ مىشوند ] و كمترش مىتوانند زيست كنند و به همين جهت املاك اربابى و مزارع خالصهء آن را كماينبغى نمىتوانند داير كنند و تا مبلغ گزافى زياد از حقوق معمولى به زعيم و زارع ندهند به كشت و زرع مشغول نمىشوند و غالبا فرار مىكنند . علفچر و حق المرتع 760 و چون علفچر خاك جيرفت از غالب بلوكات كرمان بهتر [ ست ] و چندان دوردست نيست زمستان از ايلات بردسير و سيرجان و رابر و راين و بافت و اسفندقه و رودبار و جبال بارز و غيره و غيره در اين حدود آمده قشلاق مىكنند ولى حق المرتع ندارند و هركس زودتر بيايد هر نقطه را بخواهد براى خود معين و انتخاب نموده قشلاق مىكنند . از بم و نرماشير و ماهان و راين و تهرود به عنوان زعيمى و كاسبى هم به اينجاها مىآيند و غالب كسبه‌اش از صبّاغ و كفّاش و پيله‌ور و نمدمال از خود شهر كرمان و لار و اوز فارس و بم در اينجاها سكونت دارند و به شغل و كسب خود مىپردازند . مزارعات جيرفت 761 بالجمله بدوا بايد شرح حال اهالى و تعداد تخمينى نفوس آن را معين [ كرد ] و بعد از آن به ذكر مزارعات و شرح احوال آنها پرداخت و يكى دو خط هم حسب - المعمول به هرجا برد . ضابط جيرفت عباس خان نايب آجودان و متصدى خالصجات محل مزبور ملّا غلامرضا ولد مشهدى حسين و كدخداباشى آن مشهدى داد خدا و اسامى كدخدايان ، و تخمين تعداد و نفوس اهالى مختص جيرفت به قرار تفصيل است . ولى از ساير بلوكات همه‌وقت معادل هزار الى پانصد نفر در اين حدود سكونت دارند و به زراعت مشغول [ اند ] و بعضى از آنها هم حشم‌نشينند و غير از رعيّت اهل ساير بلوكات تعداد نفوس متوقفين دائمى جيرفت تقريبا پنج هزار و هشت نفرند : [ 412 ]